ACHTERGROND EN REIKWIJDTE
WAAROM DEZE WIJZIGING?
De eisen voor achtergrondcontroles in de EU-regelgeving zijn recent aangescherpt. Naar aanleiding daarvan is een risicoanalyse uitgevoerd naar de veilige vracht- en toeleveringsketen in de burgerluchtvaart in Nederland. Daarbij is geconcludeerd dat, ondanks de bestaande beveiligingsmaatregelen, restrisico’s bestaan voor de nationale veiligheid die het aanwijzen van (meer) functies in de veilige vracht- en toeleveringsketen als vertrouwensfunctie rechtvaardigt. Het gaat in dit geval om de volgende functies van personen werkzaam bij Erkende Agenten, Bekende afzenders en Erkende Leveranciers:
• functies waarbij beveiligingsonderzoeken, toegangscontroles of andere beveiligingscontrole in andere dan om beveiligingsredenen beperkt toegankelijke zones worden uitgevoerd of waarbij de functionaris verantwoordelijk is voor de uitvoering daarvan.
• functies waarbij het nodig is zonder begeleiding toegang te hebben tot luchtvracht en luchtpost, bedrijfspost en bedrijfsmateriaal van luchtvaartmaatschappijen, vluchtbenodigdheden en luchthavenbenodigdheden die aan de vereiste beveiligingscontroles zijn onderworpen.
Daarbij geeft de EU regelgeving de ruimte om op basis van een risicoanalyse nationaal voor een aantal functies te bepalen of een standaard achtergrondonderzoek (VOG) of uitgebreid achtergrondonderzoek (VGB) nodig is. Naar aanleiding van deze aangescherpte Europese regels is een hernieuwde nationale risicoanalyse uitgevoerd. Daarbij is geconcludeerd dat de vrachtprocessen van dien aard zijn dat het risico dat vracht wordt gemanipuleerd niet (meer) alleen geldt voor de eerste linieloodsen - waarvoor nu vertrouwensfuncties zijn aangewezen - maar voor een groter deel van de beveiligde vracht- en toeleveringsketen. Ondanks de technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen, blijven restrisico's voor de nationale veiligheid bestaan die het aanwijzen van meer functies in de beveiligde vracht- en toeleveringsketen als vertrouwensfunctie rechtvaardigt. Daarom is besloten meer functies dan voorheen aan te wijzen als vertrouwensfunctie
Besluit
MOETEN AL UW MEDEWERKERS EEN VGB HEBBEN?
Het aanwijzen als vertrouwensfunctie wordt voor de helderheid gekoppeld aan de opleidingen zoals voorgeschreven via het Nationaal Opleidingsprogramma voor de Beveiliging Burgerluchtvaart (NOBB). Het is echter niet de opleiding zélf die aangewezen is, maar de functie die iemand gaat uitvoeren. Dit betekent dat bij Erkende Agenten, Bekende Afzenders en Erkend Leveranciers een VGB nodig is voor een functie als volgens het NOBB één of meer van de volgende specifieke opleidingen verplicht is gesteld:
Medewerker luchtvracht en -post (MLV)
Medewerker vluchtbenodigdheden (MVB)
Medewerker luchthavenbenodigdheden (MLB)
MAG IK VOOR AL MIJN PERSONEEL EEN VGB AANVRAGEN?
Als organisatie moet u zelf nauwkeurig bepalen wie onder de reikwijdte van het aanwijsbesluit valt. Is de aanwijsgrond niet van toepassing, dan mag u die betreffende medewerker ook niet aanmelden voor het veiligheidsonderzoek. Dit mag bijvoorbeeld ook niet als het doel van de aanvraag is om de medewerker flexibel in te kunnen zetten. Het gaat echt alleen om de personen die zonder begeleiding toegang hebben tot de reeds beveiligde vracht, beveiligingscontroles uitvoeren of verantwoordelijk zijn voor de uitvoering daarvan. U mag dus niet ‘standaard’ voor al uw personeel een VGB-aanvragen. De achtergrond daarvan is dat het veiligheidsonderzoek ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer en alleen uitgevoerd mag worden wanneer dat noodzakelijk is.
OVERGANGSTERMIJN
INGANGSDATUM
De wijziging gaat in per 1 mei 2022, maar om de administratieve en operationele impact voor de sector en de AIVD te beperken zal er gebruik worden gemaakt van een overgangstermijn tot 30 juni 2024. Tot die datum hoeft de medewerker pas over een VGB te beschikken als die tóch een nieuw achtergrondonderzoek nodig had. Zo wordt langzaam overgegaan van de VOG naar de VGB. Concreet betekent dit het volgende:
• Een medewerker met een VOG die is afgegeven voor 1 mei 2022 mag deze VOG tot 5 jaar na de afgiftedatum gebruiken, tot uiterlijk 30 juni 2024. Na die 5 jaar, maar uiterlijk op 30 juni 2024, moet de medewerker over een VGB beschikken. U kunt de aanvraag voor een VGB het beste twee á drie maanden voor de datum waarop daarover beschikt moet worden indienen, tenzij u al weet dat de aanvraag langer kan duren doordat bijvoorbeeld informatie uit het buitenland nodig is.
• Een medewerker die op of na 1 mei 2022 in dienst treedt moet meteen bij indiensttreding over een VGB beschikken.
Formulieren voor het veiligheidsonderzoek en eOPG | Veiligheidsonderzoek | AIVD
Indien er meer vragen zijn omtrent de VOG/VGB schroom niet en neem contact op via opleidingen@NTCB.nl Het NTCB kan het document “vragen en antwoorden omtrent de vertrouwensfuncties in de vracht en toeleveringsketen” via email op te sturen.
Met vriendelijke groet,
Martijn van 't Veer
Directeur / Director
